Şanghay İşbirliği Örgütü’nden İran Hamlesi Geldi!

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) işlerinden mesul hususi temsilcisi Bahtiyar Hakikov, teşkilatün yakında İran’ın katılım dilekçesini araştırmaya alabileceğini söyledi.

PUTİN: İRAN’IN ÖNÜNDE HİÇBİR ENGEL KALMADI

turkrus.com’un aktardığı habere göre; görünüşe bakılırsa Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, nükleer problem çözüldükten ve yaptırımlar kalktıktan sonra İran’ın ŞİÖ’ye üyelik müracaatının olumlu dşayetlendirilmesi amacıyla hiçbir engelin kalmadığı tarafındaki ifadeleri uygulamaya geçiyor. Peki, Tahran sahip olunan koşullarda ŞİÖ üyeliğine hazır mı? Zira müracaat yapıldığı 2008’den bu yana uzun vakit geçti ve siyasi ve ekonomik bütünleşme bölümünde çoğu şey değişti.

ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİK

Tahran odaklı Şehit Beheşti Üniversitesi Bilimsel Konseyi delegesi ve AvrAsya incelemeleri uzmanı Hamid Reza Azizi, Sputnik’e açıklamasında, birkaç kilit noktaya ilgi çekerek, “Bu, İran’ın ŞİÖ üyeliği konusu ile alakalı 2008’den bu yana sergilediği resmi tutum. Burada mühim farklılıklar yaşandı. Bilindiği gibi son vakte kadar İran, uluslararası ve çevresel ittifaklara katılım tarafında çoğu planını yaşama geçirmekte engel bulunan uluslararası yaptırımların baskısı altındaydı. Başta İran’ın nükleer programıyla alakalı sağlanan anlaşma, yaşanan farklılıklar öneme alınırsa İran’ın çevresel ve uluslararası ittifaklarla bütünleşme yolu üzerindeki engeller de kalktı” dedi.

ÖRGÜT İÇERİSİNDE İKİ KAMP BULUNUYOR

İran’ın ŞİÖ’ye katılımını engel bulunan bir başka engelin, teşkilat içerisindeki iki kampın tutumundan kaynaklandığını bildiren Azizi, “Bir yandan dünyanın en büyük iki ülkesi Rusya ve Çin, başka yanda da ŞİÖ’nün başka üyeleri. Rusya ve Çin, 2008’den bu yana ABD ile aktif işbirliği aramadı. İran’da da, Batı ve ABD ile oldukça büyük çatışmaya girilmemesi, ŞİÖ içerisinde ve dışındaki uluslararası hali oldukça çok germemek amacıyla üyelik konusu ile alakalı biraz oldukça beklenmesi gerektiği tarafında görüş üstün geldi” diye konuştu. Ama 2014’ten başlayarak dünya sahnesinde çoğu şeyin değiştiğine ilgi çeken Azizi, “Ukrayna krizi, Rusya ve ABD arasındaki mücadeleyi alevlendirdi. Rusya, aktif şeklinde uluslararası ittifakları ve çevresel koalisyonları güçlendirme, çok doğrultulu işbirliğini geliştirme çizgisine girdi. Rusya’nın bu çizgisini bugün yalnızca ŞİÖ değil, BRICS ve AvrAsya Ekonomik Birliği örneğinde de gözlemliyoruz. Bunlar, İran’ı tutumunu gözden geçirmeye zorlayan olumlu siyasi faktörler” ifadelerini kullandı.

DİĞER ÜYELERİN TAVRI ÖNEMLİ

ŞİÖ, ortak enformasyon kısmı kuruyor ŞİÖ’nün başka üyelerinin de unutulmaması gerekliliğini kaydeden Azizi, “Onların duruşu da öneme alınmalı. Mesela geride bıraktığımız yıl, Rusya ve Çin’in büyük ilgi duymasına karşın birtakım ŞİÖ üyelerinin tutumu yüzünden İran müracaatının incelenmeye alınması sürecinin geciktiği haberi yapılmıştı. Nükleer anlaşmanın uygulanmaya başlamasıyla İran’ın ŞİÖ üyeliği önündeki engellerin kalkmasına karşın nihai karar, teşkilatün başka üyeleri arasında tam konsensüsün sağlanma olasılığına ve kilit oyuncuların (Rusya ve Çin) İran’ın ittifaka katılımının ekonomik ve siyasi yararları olacağına başka üyeleri ikna etme ve ilgiini çekme becerisi bağlı” yorumunda bulundu.

İran’ın üyelik tutumunun da 2008’den bu yana kuvvetli bir değişim geçirdiğini ifade eden Azizi, “2014 hadiseleri kilit faktörleri büyük miktarda etkiledi. Şimdi, dünya sahnesinde gözlemlediklerimiz öneme alındığında, İran kuşkusuz Rusya ve Çin ile ekonomik bütünleşme ve yakınlaşma peşinde. Ve şayet ŞİÖ, İran’ın bu hırs ve isteklerinin uygulamaya geçmesi amacıyla ideal zemini hazırlarsa İran bu teşkilat içerisinde eşit haklara sahip üye statüsüne oldukça çok ilgi duyar. Ayrıca, 2008’deki halin yinelenmemesi amacıyla bütün ŞİÖ üyelerinin de İran’a ilgi duyması gerekir. Bu, sanırım, bugün İran’ın ŞİÖ’ye katılım sürecini hızlandırmak amacıyla gereken tek tedbir” dedi.

En İyi Burun Doktoru -