Bankaların yurt dışı şube sayısında büyük artış

Bankaların vatan dışında şube açmaları esas olarak ekonomik, finansal ve mevzuatla alakalı sebeplerden kaynaklanıyor. Türkiye’nin bir ülkeyle ekonomik temaslarinin gelişmesi, dış ticaret hacmi ve yatırımlardaki artış, vatan dışı şube ihtiyacını doğuran esas ekonomik sebeplerin başında geliyor.

Bunun dışında vatan dışından sağlanmak dilenen fonlara erişimin kolaylaşması ve vatan dışı finansal kurumlarla rekabet, vatan dışı şube açılmasında etkili tespit edilen finansal faktörler şeklinde görülüyor.

Mevzuatla alakalı detaylı faktörler de vatan dışı şubelerin prosedür hacmini etkiliyor. Geçmişte vatan içi yerleşiklere dönük döviz kredisi açmanın mühim sınırlamalara tabi olması nedeniyle, vatan dışı şubelerin bu tür prosedürlerindeki hacminin arttığı; bu kısıtlamaların 2010 senesinde büyük ölçüde kaldırılmasıyla birlikte vatan dışı şubelerden sağlanan yabancı para kredilerde de azalış görülmüştü.

Türk bankaları vatan dışında şube açmaya 1990’lı senelerde başlarken, bu proses 2000’li senelerde sürat kazandı. Yurt dışı şubelerin büyük kısmı, ekonomik temaslarin kuvvetli bulunduğu ve geliştiği Avrupa ve Orta Doğu yerlerinde olmakla birlikte, ABD, Çin ve Orta Asya coğrafyasında da şubeler bulunuyor.

Güçlenen makroekonomik yapı ve küresel sermaye akımlarına entegrasyonun yüksek olması ile eş güdümlü Türkiye’de yerleşik bireylerin vatan dışındaki direk yatırımları arttı.

Finans sektörü vatan dışında direk yatırımların yoğunlaştığı mühim bir sektör konumunda yer alıyor. 2002 senesi itibarıyla toplam 6 milyar dolarlık vatan dışındaki direk yatırım stokunun 1 milyar dolarını bankalara uygulanan yatırım oluştururken, 2014 senesi itibarıyla 30 milyar doların üstüne çıkan direk yatırım stokunun 6 milyar dolarını bankacılık sektörüne uygulanan yatırımlar oluşturdu.

Yurt dışı şube adedindaki artış yüzde 98

Türkiye Bankalar Birliği’nin (TBB) Araştırma Birimi’nin hazırladığı “Türk Bankacılık Sektörü Yurtdışı Şube, Temsilcilik ya da Bağlı Ortaklık Dağılımı Değerlendirmesi”nde 2002 senesinde Türk bankalarının 26 ülkede etkinlikte bulunurken, değişen ekonomik gereksinimler ve finansal gerekliliklerle eş güdümlü 2014’te şube, temsilcilik ya da bağlı ortaklık olmak üzere 29 ülkede etkinlik gösterdiği belirtildi.

Değerlendirmede, 2002 senesinden itibaren yaşanan dönemde vatan dışında şube, temsilcilik ya da bağlı ortaklığı tespit edilen banka adedinin azaldığı ve 2014 senesi itibarıyla 17 şeklinde gerçekleştiği; vatan dışında etkinlik gösteren banka adedindaki azalışta kapanan ya da bir araya getiren bankaların etkili bulunduğu kaydedildi.

TBB bilgilerine göre, 2002 senesinde bankaların yüzde 21’inin vatan dışında etkinliği bulunurken, bu miktar 2014 senesinde yüzde 38’e yükseldi. Faaliyet gösterilen ülke adedinin artmasının birlikteinde şube adedindaki yükseliş çok oldukça çok oldu. Yurt dışı şube adedi 2002 – 2014 döneminde yüzde 98’lik artışla 41’den 81’e yükseldi.

Yurt dışı şube adedinda en yüksek artış KKTC’de yaşandı. Söz hususu ülkeyi Irak, Yunanistan ve Bulgaristan izledi. Komşu ülkelerle bankacılık alanındaki temaslar arttı.

Yurt dışında en çok şubeye 25’er şube ile Ziraat Bankası ve İş Bankası sahip iken, bu bankaları 8 şube ile Garanti ve 5 şube ile Halkbank izledi.

Bankaların vatan dışı şubeleri aracılığı ile kullandırılan krediler 13 milyar dolar olurken, gerçek ve tüzel şahıslara ait toplam mevduat 10 milyar dolar şeklinde gerçekleşti.

En İyi Burun Doktoru -